سخت درگرفت . المستعين به سختى شكست خورد و از مسلمانان شمار بسيارى به قتل رسيدند . در ميان كشتگان گارسيا اردونس سردار لشكر قشتاله نيز وجود داشت . اين واقعه در هجدهم نوامبر سال 1096 م / اواخر سال 489 ه واقع گرديد . پس از چند روز وشقه تسليم شد و پدرو ، پيروزمند با موكب خود به شهر درآمد . در حال ، مسجد جامع آن را به كليسا تبديل كرد ؛ سپس وشقه را پايتخت مملكت آراگون گردانيد . « 6 » اين شمه‌اى از حوادث شمال بود . اكنون بنگريم كه در جنوب چه گذشته است . در سال 481 ه / 1088 م براى بار دوم امير المسلمين يوسف بن تاشفين از آب گذشت و به اندلس آمد و با شركت قواى اندلس به محاصرهء دژ لييط لشكر كشيد و بر آن مستولى شد و سپس بازگرديد . بار سوم در سال 483 ه / 1090 م به اندلس آمد و بر ممالك طوايف در جنوب و غرب اندلس چون غرناطه و اشبيليه و المريه و بطليوس غلبه يافت . آنگاه بر مرسيه و اوريوله مستولى شد . همهء اين فتوحات ميان سالهاى 484 و 488 ه انجام گرفت . در اثناى اين امور منذر بن هود فرمانرواى لارده و دانيه در سال 483 ه / 1090 م بمرد و پسر خردسالش سليمان ملقب به سعد الدوله به جايش نشست . سليمان تحت سرپرستى بنى بيطر بود و اينان خاندانى قوى و متنفذ بودند . در سال 485 ه / 1092 م سپاه مرابطون به سردارى امير ابن عايشه در حركت آمد و دانيه و شاطبه و شقوره را بگرفت . ظاهرا اندكى پس از آن بر طرطوشه و لارده نيز غلبه يافت . در اين هنگام المستعين احساس خطر كرد و روى به هم‌پيمان قديم خود السيد الكمپيادور آورد و از او يارى خواست . السيد در آن ايام خود در مشرق اندلس قدرتى به حساب مىآمد و در عين حال او نيز به نوبهء خود از خطر مرابطون در بيم بود ؛ از اين‌رو دعوت المستعين را اجابت كرد و ميان آن دو پيمانى تازه بسته شد . السيد با قواى خود به سرقسطه رفت و بر ساحل ديگر رود لشكرگاه خويش برپا نمود . در آنجا پيمان ديگرى با پادشاهان آراگون و ناوار بست . مقصود از بستن اين پيمانها آن بود كه شايد همدستانى بيابد و به نيروى آنان دست مرابطون را از اين بخش از شبه جزيره

--> ( 6 ) . رجوع كنيد به : ابن الخطيب : اعمال الاعلام ، ص 173 . الحلل الموشيه ، ص 53 - 55 . اشباخ : تاريخ المرابطين و الموحدين ، ترجمهء محمد عبد اللّه عنان ، ص 104 و 105 . ابن خلدون : لعبر ، ج 4 / ص 163 . همچنين رجوع كنيد به : . 725 625 . p , . dibI : ladiP . M . R ; 94 . p , safiaT ed seyeR soL : seviV y . P